Cây hương nhu là gì? Công dụng như thế nào?

Cây hương nhu là loại cây gì tác dụng của nó như thế nào hãy cùng tansonnhatairport.vn cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

Hương nhu là loài cây gì? Vì sao không được dùng tùy tiện?

Cây Hương nhu

Cây hương nhu là cây mọc hoang ở nhiều nơi trong nước ta, thường gặp ở các bãi cỏ ven đường. Cây còn được trồng ở đồng bằng và miền núi. Cây thảo cao 1 – 2m, sống nhiều năm, thân vuông, hóa gỗ ở gốc, có lông, khi cây non 4 cạnh thân có màu nâu tím, còn 4 mặt thân có màu xanh nhạt, khi già thân trở thành nâu.

Loài cây này còn có nhiều tên gọi khác như là é đỏ, é tía, é rừng, tên khoa học là Ocimum tenuiflorum L. Có tên đồng nghĩa là O. sanctum L.; O. tomentosum Lamk. Họ hoa môi (Lamiaceae). Tên nước ngoài Monk’s basil, sacred basil, holy basil, rough basil, tulsi, mosquito plant of South Africa (Anh); basilic saint, basilic sacré (Pháp).

Lá mọc đối chéo hình chữ thập, có cuống dài, phiến thuôn hình mũi mác, khía răng cưa, có nhiều lông ở hai mặt, mặt trên xanh thẫm hơn mặt dưới. Cụm hoa hình xim ở nách lá, co lại thành xim đơn. Hoa không đều, có tràng hoa màu trắng chia 2 môi. Quả bế tư, bao bởi đài hoa tồn tại.

Toàn cây có mùi thơm. Mùa hoa quả vào tháng 5 – 7. Thu hái vào lúc cây đang ra hoa, hay một số hoa đã kết quả. Dùng khô hoặc tươi. Phần dùng làm thuốc là toàn cây trừ rễ (Herbal Elsholtziae).

Tác dụng dược lý của cây hương nhu

Cây hương nhu là gì? Công dụng như thế nào? 2

Đông y cho rằng, loại cây này có vị cay, tính hơi ôn, vào 3 kinh phế, tỳ và vị. Có tác dụng làm ra mồ hôi,tiêu chảy, chữa cảm mạo, giảm sốt, lợi thấp hành thủy…Cụ thể như:

Tác dụng giải nhiệt

Hương nhu dùng sống 30g/kg, sắc, rót vào dạ dày chuột, uống lần thứ nhất, thấy nhiệt giảm, uống 3 lần liên tục thấy có tác dụng giải nhiệt (Vi Lực, Thành Đô Trung Y Học Viện Học Báo 1992, 15 (2): 95).

Tác dụng trấn thống, giảm đau

Dầu Thạch Hương nhu 0,3ml/kg và 0,15ml/kg rót vào dạ dày chuột nhắt thấy có tác dụng ức chế, giảm chất chua (Ngô Đình Giai, Trung Dược Tài 1992, 15 (8): 36).

Nước sắc Thạch hương nhu có tác dụng trấn tỉnh chua (Ngô Đình Giai, Trung Dược Tài 1992, 15 (8): 36).

Dầu Thạch Hương nhu liều 190mg/kg cho uống liên tục 7- 8 ngày, thấy có tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch (Trạm Vệ Sinh phòng dịch tỉnh Hành Dương, Trung Thảo Dược thông Báo 1973, (1): 44).

Tác dụng kháng khuẩn

Dầu Thạch hương nhu có tác dụng kháng khuẩn đối với trực khuẩn thương hàn, trực khuẩn lỵ, trực khuẩn bạch hầu, trực khuẩn phế viêm, các loại trực khuẩn (Chen Chi Pien và cộng sự, Sinh Dược học tạp Chí [Nhật Bản], 1987, 41 (3): 215).

Cây hương nhu giúp trị khỏi chứng chảy máu cam, lưỡi chảy máu, ngoài ra lại còn có tác dụng lợi tiểu tiện, tiêu được phù thũng, khoan khoái trường vị, tiêu thức ăn, hạ được khí xuống, những chứng bụng đau, thổ tả, vọp bẻ thì hương nhu là một vị thuốc cốt yếu vậy. Người bị đứt tay, đứt chân, dùng hương nhu nhai đắp vào rất chóng khỏi (Đan Khê Tâm Pháp).

Mặt khác, cây hương nhu thuộc Kim và Thủy, nó có công dụng điều hòa suốt từ trên xuống dưới, ở trên thì thanh được phế khí, trị được chứng trúng nắng, trừ được phiền nhiệt, trị phế uất làm cho trọc khí bốc lên gây nên chứng miệng hôi.

Với những công dụng vô cùng tuyệt vời trên đơn thuốc có cây hương nhu thường được dùng chữa các bệnh sau:

Pha chế 40 gam hương nhu cô đã với 200ml nước  là giải pháp vừa tốt vừa lành cho những đứa trẻ trẻ chậm mọc tóc

Muốn đề không cảm sốt nữ chúng ta dùng 8g Hương nhũ với một ít rượu nóng hoặc nước nó giúp cơ thể thoát ra mồ hôi và đỡ cảm

Còn nếu bạn muốn giảm phát sốt hay đau bụng ảnh thì thường chúng ta sẽ phá 500g hương nhu kết hợp với một số dược liệu khác như gừng nướng khoảng 200 gam mạch biến đầu khoảng 2000g xay nhuyễn và uống sẽ thấy hiệu quả rõ rệt

Tuy nhiên, không thể sử dụng cây hương nhu tùy tiện, vì một chất dược liệu luôn có có các thành phần khác nhau nó có thể giúp người bệnh được chữa khỏi nhưng cũng có thể không phù hợp với một số người như sau

Ví dụ:

  • Những người âm hư và khí hư không dùng hương nhu tía được.
  • Uống nhiều bị hao khí (Y Lâm Toản Yếu).
  • Không có biểu tà không nên dùng (Bản Thảo Tùng Tân).
  • Vì tính của cây hương nhu ôn vì vậy, không nên uống nóng vì có thể bị nôn mửa (Bản Thảo Cương Mục).
  • Người trúng nhiệt: Kiêng dùng.
  • Người chân khí hư yếu: Không nên uống nhiều (Đông Dược Học Thiết Yếu).
  • Mồ hôi nhiều, biểu hư: Cấm dùng (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách

Tóm lại cây hương nhu là một liều thuốc tốt cho những người dân đặc biệt ở quê vừa dễ tìm kiếm lại không gây tác dụng phụ. Tuy nhiên không phải loại nào là chữa được bách bệnh đoàn cần phải lựa chọn chọn loại phù hợp với từng loại bệnh của mình loại cây hương nhu tốt cho việc chữa trị cảm cúm tiêu chảy nhưng lại  với những người bị hao khí, âm hư. Vì chị mà bạn nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng.